वांछित मन्त्र चुनें

स नो॑ दे॒वेभि॑: पवमान र॒देन्दो॑ र॒यिम॒श्विनं॑ वावशा॒नः । र॒थि॒रा॒यता॑मुश॒ती पुरं॑धिरस्म॒द्र्य१॒॑गा दा॒वने॒ वसू॑नाम् ॥

अंग्रेज़ी लिप्यंतरण

sa no devebhiḥ pavamāna radendo rayim aśvinaṁ vāvaśānaḥ | rathirāyatām uśatī puraṁdhir asmadryag ā dāvane vasūnām ||

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

सः । नः॒ । दे॒वेभिः॑ । प॒व॒मा॒न॒ । र॒द॒ । इन्दो॒ इति॑ । र॒यिम् । अ॒श्विन॑म् । वा॒व॒शा॒नः । र॒थि॒रा॒यता॑म् । उ॒श॒ती । पुर॑म्ऽधिः । अ॒स्म॒द्र्य॑क् । आ । दा॒वने॑ । वसू॑नाम् ॥ ९.९३.४

ऋग्वेद » मण्डल:9» सूक्त:93» मन्त्र:4 | अष्टक:7» अध्याय:4» वर्ग:3» मन्त्र:4 | मण्डल:9» अनुवाक:5» मन्त्र:4


0 बार पढ़ा गया

आर्यमुनि

पदार्थान्वयभाषाः - (इन्दो) हे प्रकाशस्वरूप परमात्मन् ! (रयिं) धन (अश्विनं) कर्मयोगियों और ज्ञानयोगियों के लिये (वावशानः) धारण किये हुए आप (रद) प्रदान करो (पवमान) हे सबको पवित्र करनेवाले परमात्मन् ! (देवेभिः) दिव्यशक्तियों के द्वारा (नः) हमको (वसूनां) धनों की (रथिरायतामुशती) अत्यन्त बलवती शक्ति (पुरन्धिः) जो बड़े-बड़े पदार्थों के धारण करनेवाली है, वह (अस्मद्र्यक्) हमारे लिये आप दें ॥४॥
भावार्थभाषाः - जिन पुरुषों पर परमात्मा अत्यन्त प्रसन्न होता है, उनको धनादि ऐश्वर्य्य की हेतु सर्व शक्तियों से परिपूर्ण करता है ॥४॥
0 बार पढ़ा गया

हरिशरण सिद्धान्तालंकार

रथिर

पदार्थान्वयभाषाः - हे (पवमान) = हमारे जीवनों को पवित्र करनेवाले (इन्दो) = सोम (सः) = वह तू (नः) = हमारे लिये (वावशान:) = हित की कामना करता हुआ (देवेभिः) = दिव्य गुणों के साथ (अश्विनं) = प्रशस्त इन्द्रियोंवाले (रयि) = ऐश्वर्य को (रद) = [प्रपच्छ] दे । सोमरक्षण से हमें वह ऐश्वर्य प्राप्त हो, जो हमारी इन्द्रियों को दूषित करनेवाला न हो तथा दिव्यगुणों से युक्त हो । हे सोम ! (रथिरायताम्) = प्रशस्त रथवालों की तरह आचरण करते हुए पुरुषों की (उशती) = हित की कामना करती हुई (पुरन्धिः) = पालक बुद्धि (वसूनां) दावने उत्तम वसुओं के, धनों के, देने के निमित्त (अस्मद्र्यक्) = हमारे अभिमुख हो । हमें यह 'पुरन्धि' प्राप्त हो, इसके द्वारा हम वसुओं को प्राप्त होनेवाले हों। इन वसुओं के द्वारा हम अपने जीवन को प्रशस्त बना पायें हम रयीश हों 'प्रशस्त शरीर रथ वाले हों ।
भावार्थभाषाः - भावार्थ- सोम हमें वह ऐश्वर्य व बुद्धि प्राप्त कराये जिससे कि हम प्रशस्त जीवनवाले हों ।
0 बार पढ़ा गया

आर्यमुनि

पदार्थान्वयभाषाः - (इन्दो) हे प्रकाशस्वरूपपरमात्मन् ! (अश्विनं) कर्मयोगिने ज्ञानयोगिने च (रयिं) धनं (वावशानः) धारयन् भवान् (रद) तेभ्यः सम्प्रददातु (पवमान) हे सर्वपावक ! (देवेभिः) दिव्यशक्तिद्वारा (नः) अस्मभ्यं (वसूनां) धनानां (रथिरायतां, उशती) अत्यन्तबलयुक्तशक्तीः (पुरन्धिः) या उत्कृष्टपदार्थधारिकाः ताः (अस्मद्र्यक्) मदधीनाः कुरु ॥४॥
0 बार पढ़ा गया

डॉ. तुलसी राम

पदार्थान्वयभाषाः - Lord of light and love, refulgent and illuminative, pure, purifying and vibrating with the divinities of nature and humanity, loving and commanding dynamic wealth and virtues of existence, give us the wealth and virtues of the world and open the paths of fast, penetrative, brilliant and all sustaining intelligence and will so that we may achieve the gifts of wealth, honour and excellence without delay or procrastination.