छ॒र्दिर्य॑न्त॒मदा॑भ्यं॒ विप्रा॑य स्तुव॒ते न॑रा । मध्व॒: सोम॑स्य पी॒तये॑ ॥
अंग्रेज़ी लिप्यंतरण
मन्त्र उच्चारण
chardir yantam adābhyaṁ viprāya stuvate narā | madhvaḥ somasya pītaye ||
पद पाठ
छ॒र्दिः । य॒न्त॒म् । अदा॑भ्यम् । विप्रा॑य । स्तु॒व॒ते । न॒रा॒ । मध्वः॑ । सोम॑स्य । पी॒तये॑ ॥ ८.८५.५
ऋग्वेद » मण्डल:8» सूक्त:85» मन्त्र:5
| अष्टक:6» अध्याय:6» वर्ग:7» मन्त्र:5
| मण्डल:8» अनुवाक:9» मन्त्र:5
0 बार पढ़ा गया
हरिशरण सिद्धान्तालंकार
'स्तुवन् विप्र' का 'अदाभ्यं छर्दि'
पदार्थान्वयभाषाः - [१] हे (नरा) = सबको आगे और आगे ले चलनेवाले प्राणापानो! आप (स्तुवते) = प्रभु का स्तवन करनेवाले (विप्राय) = अपना विशेषरूप से पूरण करनेवाले इस ज्ञानी पुरुष के लिये (अदाभ्यम्) = रोगों व वासनाओं से अहिंसित (छर्दिः) = शरीररूप गृह को (यन्तम्) = दीजिये । [२] हे प्राणापानो! आप (मध्वः) = जीवन को मधुर बनानेवाले (सोमस्य) = सोम के वीर्यशक्ति के पीतये रक्षण के लिये होइये । इस रक्षित सोम ने ही तो हमें 'स्तुवन् विप्र' बनाना है।
भावार्थभाषाः - भावार्थ- प्राणसाधना करता हुआ स्तोता विप्र रोगों व वासनाओं से अहिंसित शरीररूप गृह प्राप्त करता है।
0 बार पढ़ा गया
डॉ. तुलसी राम
पदार्थान्वयभाषाः - O divine leaders and harbingers of light and peace, give a comfortable home free from fear and violence for the celebrant and vibrant scholar in order that he and others may pursue, create and enjoy the honey sweets of life’s beauty of knowledge, culture and advancement with a drink of soma.
