से॒हा॒न उ॑ग्र॒ पृत॑ना अ॒भि द्रुह॑: शचीपत॒ इन्द्र॒ विश्वा॑भिरू॒तिभि॑: । माध्यं॑दिनस्य॒ सव॑नस्य वृत्रहन्ननेद्य॒ पिबा॒ सोम॑स्य वज्रिवः ॥
अंग्रेज़ी लिप्यंतरण
मन्त्र उच्चारण
sehāna ugra pṛtanā abhi druhaḥ śacīpata indra viśvābhir ūtibhiḥ | mādhyaṁdinasya savanasya vṛtrahann anedya pibā somasya vajrivaḥ ||
पद पाठ
से॒हा॒नः । उ॒ग्र॒ । पृत॑नाः । अ॒भि । द्रुहः॑ । श॒ची॒ऽप॒ते॒ । इन्द्र॑ । विश्वा॑भिः । ऊ॒तिऽभिः॑ । माध्य॑न्दिनस्य । सव॑नस्य । वृ॒त्र॒ऽह॒न् । अ॒ने॒द्य॒ । पिब॑ । सोम॑स्य । व॒ज्रि॒ऽवः॒ ॥ ८.३७.२
ऋग्वेद » मण्डल:8» सूक्त:37» मन्त्र:2
| अष्टक:6» अध्याय:3» वर्ग:19» मन्त्र:2
| मण्डल:8» अनुवाक:5» मन्त्र:2
0 बार पढ़ा गया
हरिशरण सिद्धान्तालंकार
'द्रोग्ध्री सेनाओं के पराजेता' प्रभु
पदार्थान्वयभाषाः - हे उग्र उद्गूर्ण बलवाले, (शचीपते) = कर्मों व प्रज्ञानों के स्वामिन्! (इन्द्रः) = शत्रुविद्रावक प्रभो आप( विश्वाभिः ऊतिभिः) = सब रक्षणों के द्वारा (अभिद्रुहः) = हमारे शरीरों व मनों का करनेवाली (पृतनाः) = रोग व वासनारूप शत्रु सैन्यों का (सेहान:) = पराभव करनेवाले होइये । मन्त्रभाग मन्त्र संख्या एक पर द्रष्टव्य है।
भावार्थभाषाः - भावार्थ- प्रभु हमारे रोग व वासनारूप शत्रुओं का पराभव करते हैं।
0 बार पढ़ा गया
डॉ. तुलसी राम
पदार्थान्वयभाषाः - Indra, lord of blazing might and glory of word and action, challenger of the forces of jealousy and enmity, wielder of the thunderbolt of justice and punishment, destroyer of the demon of darkness and evil, want and suffering, adorable beyond reproach, come with all your modes and means of protection and promotion and taste the soma of our mid-day height of yajnic action.
