वि मच्छ्र॑थाय रश॒नामि॒वाग॑ ऋ॒ध्याम॑ ते वरुण॒ खामृ॒तस्य॑। मा तन्तु॑श्छेदि॒ वय॑तो॒ धियं॑ मे॒ मा मात्रा॑ शार्य॒पसः॑ पु॒र ऋ॒तोः॥
vi mac chrathāya raśanām ivāga ṛdhyāma te varuṇa khām ṛtasya | mā tantuś chedi vayato dhiyam me mā mātrā śāry apasaḥ pura ṛtoḥ ||
वि। मत्। श्र॒थ॒य॒। र॒श॒नाम्ऽइ॑व। आगः॑। ऋ॒ध्याम॑। ते॒। व॒रु॒ण॒। खाम्। ऋ॒तस्य॑। मा। तन्तुः॑। छे॒दि॒। वय॑तः। धिय॑म्। मे॒। मा। मात्रा॑। शा॒रि॒। अ॒पसः॑। पु॒रा। ऋ॒तोः॥
स्वामी दयानन्द सरस्वती
फिर विद्यार्थी लोग कैसे हों, इस विषय को अगले मन्त्र में कहा है।
हरिशरण सिद्धान्तालंकार
अन्त तक क्रियाशीलता
स्वामी दयानन्द सरस्वती
पुनर्विद्यार्थिनः कीदृशाः स्युरित्याह।
हे वरुण त्वं रशनामिव मदागो विश्रथय येन ते तव समीपे वयमृध्याम। यथर्त्तस्य खां न छिन्दति तथा त्वया तन्तुर्मा छेदि। वयतो मे धियं मा छेदि तोः पुरा अपसो माशारि। मात्रा सह विरोधं मा कुर्य्याः ॥५॥
डॉ. तुलसी राम
आचार्य धर्मदेव विद्या मार्तण्ड
The qualities of pupils are described.
O noble person ! you perish my omissions and commissions like a string, so that we progress in your proximity as you do not perish a river. Likewise, I may also be saved from destruction and I may have sound mind till my age. Our action should not be spoiling before the time. We should never stand against (disobey or insult) our mother.
