न॒हि दे॒वो न मर्त्यो॑ म॒हस्तव॒ क्रतुं॑ प॒रः। म॒रुद्भि॑रग्न॒ आ ग॑हि॥
nahi devo na martyo mahas tava kratum paraḥ | marudbhir agna ā gahi ||
न॒हि। दे॒वः। न। मर्त्यः॑। म॒हः। तव॑। क्रतु॑म्। प॒रः। म॒रुत्ऽभिः॑। अ॒ग्ने॒। आ। ग॒हि॒॥
स्वामी दयानन्द सरस्वती
अगले मन्त्र में अग्नि शब्द से ईश्वर और भौतिक अग्नि के गुणों का उपदेश किया है-
हरिशरण सिद्धान्तालंकार
तेज व प्रज्ञान
स्वामी दयानन्द सरस्वती
अथाग्निशब्देनेश्वरभौतिकगुणा उपदिश्यन्ते।
हे अग्ने ! त्वं कृपया मरुद्भिः सहागहि विज्ञातो भव। यस्य तव परो महो महिमास्ति तं क्रतुं तव कर्म सम्पूर्णमियत्तया नहि कश्चिद्देवो न च मनुष्यो वेत्तुमर्हतीत्येकः।यस्य भौतिकाग्नेः परो महो महिमा क्रतुं कर्म प्रज्ञां वा प्रापयति यं न देवो न मर्त्यो गुणेयत्तया परिच्छेत्तुमर्हति सोऽग्निर्मरुद्भिः सहागहि समन्तात्प्राप्नोतीति द्वितीयः॥२॥
डॉ. तुलसी राम
आचार्य धर्मदेव विद्या मार्तण्ड
Now by the term Agni, both God and fire are described.
(1) Omniscient God, kindly come to us (be known to us) through deep contemplation and practice of Pranayama. Thy glory is great. Neither an enlightened wise person nor an ordinary mortal can comprehend Thy knowledge or action. (2) The material fire which leads one to great glorious life, can not be perfectly known by either a wise enlightened person or an ordinary person.
