उप॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वो मयो॒भुव॑ ईजा॒नं च॑ य॒क्ष्यमा॑णं च धे॒नव॑:। पृ॒णन्तं॑ च॒ पपु॑रिं च श्रव॒स्यवो॑ घृ॒तस्य॒ धारा॒ उप॑ यन्ति वि॒श्वत॑: ॥
upa kṣaranti sindhavo mayobhuva ījānaṁ ca yakṣyamāṇaṁ ca dhenavaḥ | pṛṇantaṁ ca papuriṁ ca śravasyavo ghṛtasya dhārā upa yanti viśvataḥ ||
उप॑। क्ष॒र॒न्ति॒। सिन्ध॑वः। म॒यः॒ऽभुवः॑। ई॒जा॒नम्। च॒। य॒क्ष्यमा॑णम्। च॒। धे॒नवः॑। पृ॒णन्त॑म्। च॒। पपु॑रिम्। च॒। श्र॒व॒स्यवः॑। घृ॒तस्य॑। धाराः॑। उप॑। य॒न्ति॒। वि॒श्वतः॑ ॥ १.१२५.४
स्वामी दयानन्द सरस्वती
फिर स्त्री-पुरुष क्या करें, इस विषय को अगले मन्त्र में कहा है ।
हरिशरण सिद्धान्तालंकार
ईजान, यक्ष्यमाण, पृणत् व पपुरि
स्वामी दयानन्द सरस्वती
पुनः स्त्रीपुरुषौ किं कुर्यातामित्याह ।
ये सिन्धवइव मयोभुवा जना धेनव इव पत्न्यो धात्र्यो वा ईजानं यक्ष्यमाणं चोपक्षरन्ति। ये श्रवस्यवो विद्वांसो विदुष्यश्च पृणन्तं च पपुरिं च शिक्षन्ते ते विश्वतो घृतस्य धारा इव सुखान्युपयन्ति प्राप्नुवन्ति ॥ ४ ॥
डॉ. तुलसी राम
आचार्य धर्मदेव विद्या मार्तण्ड
How should men and women do is taught in the fourth Mantra.
Those men who like the health-bringing rivers are conferrers of happiness and joy and those wives and foster mothers who like the kine, benefit the person who has performed a Yajna or is about to do it; in the same manner, those learned men and women who impart education or give good advice to a well-built man or to him who is trying to be so through proper exercise, attain happiness.
