130 बार पढ़ा गया
यस्त्वा॑ शाले प्रतिगृ॒ह्णाति॒ येन॒ चासि॑ मि॒ता त्वम्। उ॒भौ मा॑नस्य पत्नि॒ तौ जीव॑तां ज॒रद॑ष्टी ॥
पद पाठ
य: । त्वा । शाले । प्रतिऽगृह्णाति । येन । च । असि । मिता । त्वम् । उभौ । मानस्य । पत्नि । तौ । जीवताम् । जरदष्टी इति जरत्ऽअष्टी ॥३.९॥
अथर्ववेद » काण्ड:9» सूक्त:3» पर्यायः:0» मन्त्र:9
पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी
शाला बनाने की विधि का उपदेश।[इस सूक्त का मिलान अथर्व काण्ड ३ सूक्त १२ से करो]
पदार्थान्वयभाषाः - (शाले) हे शाला ! (यः) जो (त्वा) तुझको (प्रतिगृह्णाति) अङ्गीकार करता है (च) और (येन) जिस करके (त्वम्) तू (मिता असि) बनाई गयी है। (मानस्य पत्नि) हे सन्मान की रक्षा करनेवाली ! (तौ उभौ) वे दोनों (जरदष्टी) स्तुति के साथ प्रवृत्ति वा भोजनवाले [होकर] (जीवताम्) जीते रहें ॥९॥
भावार्थभाषाः - शाला बनाने में ध्यान रहे कि बनानेवाले गृहस्वामी आदि और रहनेवाले सुख से निर्वाह करें ॥९॥
टिप्पणी: ९−(प्रतिगृह्णाति) स्वीकरोति (मिता) निर्मिता। रचिता (उभौ) द्वौ (मानस्य) सम्मानस्य (पत्नि) हे रक्षिके (तौ) (जीवताम्) प्राणान् धारयताम् (जरदष्टी) अ० २।२८।५। जरता स्तुत्या सह अष्टिः कार्यव्याप्तिर्भोजनं वा ययोस्तौ। अन्यद् गतम् ॥
