131 बार पढ़ा गया
विश्वे॑ दे॒वा उ॒परि॑ष्टादु॒ब्जन्तो॑ य॒न्त्वोज॑सा। मध्ये॑न॒ घ्नन्तो॑ यन्तु॒ सेना॒मङ्गि॑रसो म॒हीम् ॥
पद पाठ
विश्वे । देवा: । उपरिष्टात् । उब्जन्त: । यन्तु । ओजसा । मध्येन । घ्नन्त: । यन्तु । सेनाम् । अङ्गिरस: । महीम् ॥८.१३॥
अथर्ववेद » काण्ड:8» सूक्त:8» पर्यायः:0» मन्त्र:13
पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी
शत्रु के नाश का उपदेश।
पदार्थान्वयभाषाः - (विश्वे) सब (देवाः) विजय चाहनेवाले पुरुष [उपरिष्टात्] ऊपर से (ओजसा) बल के साथ (उब्जन्तः) सीधे होकर (यन्तु) चलें। (अङ्गिरसः) बड़े ज्ञानी लोग (मध्येन) मध्य से (महीम्) बड़ी (सेनाम्) सेना को (घ्नन्तः) मारते हुए (यन्तु) चलें ॥१३॥
भावार्थभाषाः - सेनाध्यक्ष व्यूहरचना में उत्तम-उत्तम सेनापतियों को उचित स्थानों में नियत करके शत्रुओं का नाश करे ॥१३॥
टिप्पणी: १३−(विश्वे) सर्वे (देवाः) विजिगीषवः (उपरिष्टात्) उपरिस्थानात् (उब्जन्तः) उब्ज आर्जवे-शतृ। ऋजवः सन्तः (यन्तु) गच्छन्तु (ओजसा) (मध्येन) मध्यदेशेन (घ्नन्तः) मारयन्तः (सेनाम्) (अङ्गिरसः) अ० २।१२।४। महाज्ञानिनः (महीम्) विशालाम् ॥
