देवता: परसेनाहननम्, इन्द्रः, वनस्पतिः
ऋषि: भृग्वङ्गिराः
छन्द: उपरिष्टाद्बृहती
स्वर: शत्रुपराजय सूक्त
मृ॒त्यवे॒ऽमून्प्र य॑च्छामि मृत्युपा॒शैर॒मी सि॒ताः। मृ॒त्योर्ये अ॑घ॒ला दू॒तास्तेभ्य॑ एना॒न्प्रति॑ नयामि ब॒द्ध्वा ॥
पद पाठ
मृत्यवे । अमून् । प्र । यच्छामि । मृत्युऽपाशै: । अमी इति । सिता: । मृत्यो: । ये । अघला: । दूता: । तेभ्य: । एनान् । प्रति । नयामि । बद्ध्वा । ८.१०॥
अथर्ववेद » काण्ड:8» सूक्त:8» पर्यायः:0» मन्त्र:10
0 बार पढ़ा गया
पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी
शत्रु के नाश का उपदेश।
पदार्थान्वयभाषाः - (अमून्) उन्हें (मृत्यवे) मृत्यु को (प्र यच्छामि) मैं सौंपता हूँ, (मृत्युपाशैः) मृत्यु के पाशों से (अमी) वे लोग (सिताः) बँधे हुए हैं। (मृत्योः) मृत्यु के (ये) जो (अघलाः) दुःखदायी (दूताः) दूत हैं, (तेभ्यः) उनके पास (एनान्) इन्हें (बद्ध्वा) बाँध कर (प्रति नयामि) मैं लिये जाता हूँ ॥१०॥
भावार्थभाषाः - राजा दुःखदायी दुष्टों को घातकों द्वारा वध करावे ॥१०॥
टिप्पणी: १०−(मृत्यवे) मरणाय (अमून्) दुःखदायिनः (प्र यच्छामि) ददामि (मृत्युपाशैः) मरणसाधनैः (अमी) ते (सिताः) बद्धाः (मृत्योः) मरणस्य (ये) (अघलाः) अघ+ला दाने-क। दुःखदायिनः (दूताः) अ० १।७।६। उपतापकः। दूतसदृशा घातकजनाः (तेभ्यः) (एनान्) (प्रति नयामि) प्रतिकूलं प्रापयामि (बद्ध्वा) प्रसित्य ॥
