0 बार पढ़ा गया
पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी
ब्रह्मविद्या का उपदेश।
पदार्थान्वयभाषाः - (प्राह्रादिः) प्रह्राद [बड़े आनन्दवाले परमेश्वर] करके बनाया गया (विरोचनः) विरोचन [विविध चमकनेवाला संसार] (तस्याः) उस [विराट्] का (वत्सः) निवास और (अयस्पात्रम्) सुवर्ण का पात्र [तेजवाले लोकों का आधार हिरण्यगर्भ, परब्रह्म] (पात्रम्) रक्षासाधन (आसीत्) था ॥२॥
भावार्थभाषाः - विज्ञानी पुरुष परमेश्वर की शक्ति को विविध प्रकार संसार में देखते हैं ॥२॥
टिप्पणी: २−(तस्याः) विराजः (विरोचनः) बहुलमन्यत्रापि। उ० २।७८। रुच दीप्तौ प्रीतौ च-युच्। विविधं दीप्यमानः। सूर्यः। अग्निः। चन्द्रः। संसारः (प्राह्रादिः) ह्रादी सुखे शब्दे च-अच्। लस्य रः। अत इञ् पा० ४।१।९५। प्रह्राद-इञ्। तेन निर्वृत्तम्। पा० ४।२।६८। प्रह्रादेन आह्रादकेन परमात्मना निर्वृत्तः साधितः (वत्सः) वस निवासे-स प्रत्ययः। निवासः (आसीत्) (अयस्पात्रम्) अयो हिरण्यम्-निघ० १।२। सुवर्णपात्रम्। हिरण्यानां तेजसामाधारः। हिरण्यगर्भः। परब्रह्म (पात्रम्) सर्वधातुभ्यः ष्ट्रन्। उ० ४।१५९। पा रक्षणे-ष्ट्रन्। रक्षासाधनम् ॥
