वांछित मन्त्र चुनें
158 बार पढ़ा गया

नास्मै॒ पृश्निं॒ वि दु॑हन्ति॒ येऽस्या॒ दोह॑मु॒पास॑ते। यस्मि॑न्रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

न । अस्मै । पृश्न‍िम् । वि । दुहन्ति । ये । अस्या: । दोहम् । उपऽआसते । यस्मिन् । राष्ट्रे । निऽरुध्यते । ब्रह्मऽजाया । अचित्त्या ॥१७.१७॥

अथर्ववेद » काण्ड:5» सूक्त:17» पर्यायः:0» मन्त्र:17


पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

ब्रह्म विद्या का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (अस्मै) उस [राजा] के लिये (पृश्निम्) स्पर्शवती पृथिवी को [वे लोग] (वि) विशेष करके (न) नहीं (दुहन्ति) दुहते हैं (ये) जो (अस्याः) इस [भूमि] के (दोहम्) रस को (उपासते) सेवन करते हैं। (यस्मिन् राष्ट्रे) जिस राज्य में (ब्रह्मजाया) वेदविद्या (अचित्त्या) अचेतपन से (निरुध्यते) रोकी जाती है ॥१७॥
भावार्थभाषाः - जिस राज्य में अधिकारी लोग वेदज्ञाता नहीं होते, वहाँ उस राज्य से राजा को लाभ नहीं पहुँचता ॥१७॥
टिप्पणी: १७−(न) निषेधे (अस्मै) राज्ञे (पृश्निम्) स्पर्शवतीं भूमिम् (वि) विशेषेण (दुहन्ति) प्रपूरयन्ति (ये) पुरुषाः (अस्याः) पृश्नेः (दोहम्) रसम् (उपासते) सेवन्ते। अन्यद् यथा म० १२ ॥