वांछित मन्त्र चुनें

यद्ये॑काद॒शोऽसि॒ सोऽपो॑दकोऽसि ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

यदि । एकादश: । असि । स: । अपऽउदक: । असि ॥१६.११॥

अथर्ववेद » काण्ड:5» सूक्त:16» पर्यायः:0» मन्त्र:11


0 बार पढ़ा गया

पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

पुरुषार्थ का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (यदि) जो तू (एकादशः) ग्यारहवाँ [पूर्वोक्त दस से भिन्न पुरुषार्थहीन] (असि) है, (सः) वह तू (अपोदकः) वृद्धि सामर्थ्य रहित (असि) है ॥११॥
भावार्थभाषाः - जो मनुष्य पूर्वोक्त दस मन्त्रों में कहे पुरुषार्थों को नहीं करता, वह पुरुषार्थहीन अपनी और दूसरों की वृद्धि नहीं कर सकता ॥११॥
टिप्पणी: ११−(एकादशः) तस्य पूरणे डट्। पा० ५।२।४८। इति एकादशन्−डट्। एकादशानां पूरणः। पूर्वमन्त्रोक्तेभ्यो दशभ्यो भिन्नः पुरुषार्थहीनः (असि) (सः) स त्वम् (अपोदकः) अपगतमुदकं सेचनसामर्थ्यं यस्मात् सः। अरसः। निर्वीर्यः ॥