ये॒धस्ता॒ज्जुह्व॑ति जातवेदो ध्रु॒वाया॑ दि॒शोऽभि॒दास॑न्त्य॒स्मान्। भूमि॑मृ॒त्वा ते परा॑ञ्चो व्यथन्तां प्र॒त्यगे॑नान्प्रतिस॒रेण॑ हन्मि ॥
पद पाठ
ये । अधस्तात् । जुह्वति । जातऽवेद: । ध्रुवाया: । दिश: । अभिऽदासन्ति । अस्मान् । भूमिम् । ऋत्वा । ते । पराञ्च: । व्यथन्ताम् । प्रत्यक् । एनान् । प्रतिऽसरेण । हन्मि ॥४०.५॥
अथर्ववेद » काण्ड:4» सूक्त:40» पर्यायः:0» मन्त्र:5
0 बार पढ़ा गया
पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी
शत्रु के नाश करने का उपदेश।
पदार्थान्वयभाषाः - (जातवेदः) हे ज्ञानवान् परमेश्वर ! (ये) जो लोग (अधस्तात्) नीचे की ओर में (ध्रुवायाः) स्थिर (दिशः) दिशा से (अस्मान्) हमको (जुह्वति) खाते और (अभिदासन्ति) चढ़ाई करते हैं। (ते) वे (भूमिम्) [तुझ] सर्वाधार को (ऋत्वा) पाकर.... म० १ ॥५॥
टिप्पणी: ५−(अधस्तात्) दिक्शब्देभ्यः०। पा० ५।३।२७। इति अधर-अस्ताति। अस्ताति च। पा० ५।३।४०। इति अध् इत्यादेशः। अधोभागे (ध्रुवायाः) अ० ३।२६।५। स्थिरायाः (भूमिम्) अ० १।११।२। भवन्ति भूतानि यस्यां सा भूमिः, ईश्वरनाम-सत्यार्थप्रकाशे, समुल्लासे १। सर्वाधारं त्वाम् ॥
