वांछित मन्त्र चुनें

शा॒न्तो अ॒ग्निः क्र॒व्याच्छा॒न्तः पु॑रुष॒रेष॑णः। अथो॒ यो वि॑श्वदा॒व्य॑१स्तं क्र॒व्याद॑मशीशमम् ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

शान्त: । अग्नि: । क्रव्यऽअत् । शान्त: । पुरुषऽरेषण: । अथो इति । य: । विश्वऽदाव्य: । तम् । क्रव्यऽअदम् । अशीशमम् ॥२१.९॥

अथर्ववेद » काण्ड:3» सूक्त:21» पर्यायः:0» मन्त्र:9


0 बार पढ़ा गया

पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

परमेश्वर के गुणों का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (क्रव्यात्) मांस खानेवाला (अग्निः) अग्नि [समान तापकारी दुःख] (शान्तः) शान्त हो। (पुरुषरेषणः) पुरुषों का सतानेवाला [कष्ट] (शान्तः) शान्त हो। (अथो) और भी (यः) जो (विश्वदाव्यः) सब [सुखों] का जलानेवाला है (तम्) उस (क्रव्यादम्) मांस खानेवाले [अग्निरूप दुःख] को (अशीशमम्) मैंने शान्त कर दिया है ॥९॥
भावार्थभाषाः - दूरदर्शी पुरुष विघ्नों को हटाकर आप सुखी रहते और सबको सुखी रखते हैं ॥९॥
टिप्पणी: ९−(शान्तः) सुखकरः। (अग्निः) अग्निवत्तापकरं दुःखम्। (क्रव्यात्) म० ८। मांसभक्षकः। (पुरुषरेषणः) रिष वधे-ल्युट्। पुरुषहिंसकः। (विश्वदाव्यः) म० ३। सर्वसुखनाशनसमर्थः। (अशीशमम्) शमु उपशमे-ण्यन्तात् लुङि चङि रूपम्। अहं शान्तं कृतवान्। अन्यद् गतम् ॥