शिप्रि॑न्वाजानां पते॒ शची॑व॒स्तव॑ दं॒सना॑। आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ ॥
पद पाठ
शिप्रिन् । वाजानाम् । पते । शचीऽव: । तव । दंसना । आ । तु । न: । इन्द्र । शंसय । गोषु । अश्वेषु । शुभ्रिषु । सहस्रेषु । तुविऽमघ ॥७४.२॥
अथर्ववेद » काण्ड:20» सूक्त:74» पर्यायः:0» मन्त्र:2
0 बार पढ़ा गया
पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी
राजा और प्रजा के धर्म का उपदेश।
पदार्थान्वयभाषाः - (शिप्रिन्) हे बड़े ज्ञानी ! [वा दृढ़ जबड़े आदि अङ्गोंवाले] (वाजानां पते) हे अन्नों के स्वामी ! (शचीवः) हे उत्तम कर्मवाले ! [राजन्] (तव) तेरी ही (दंसना) दर्शनीय क्रिया है। (तुविमघ) हे महाधनी (इन्द्र) इन्द्र ! [बड़े प्रतापी राजन्]...... [मन्त्र १] ॥२॥
भावार्थभाषाः - बलवान् राजा बड़ा ज्ञानी, धनी और सत्कर्मी होकर प्रजापालन करे ॥२॥
टिप्पणी: २−(शिप्रिन्) अ० २०।४।१। हे बहुज्ञानिन्। हे दृढहनुयुक्त। हे दृढाङ्ग (वाजानाम्) अन्नानाम् (पते) स्वामिन् (शचीवः) अ० २०।२१।३। हे प्रशस्तकर्मन् (तव) (दंसना) ण्यासश्रन्थो युच्। पा० ३।३।१०७। दसि दर्शनसंदशनयोर्भाषायां च-णिचि युच्, टाप्। दर्शनीयक्रिया वर्तते। अन्यत् पूर्ववत् ॥
