वांछित मन्त्र चुनें
देवता: इन्द्रः ऋषि: सुकक्षः छन्द: गायत्री स्वर: सूक्त-७

स न॒ इन्द्रः॑ शि॒वः सखाश्वा॑व॒द्गोम॒द्यव॑मत्। उ॒रुधा॑रेव दोहते ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

स: । न: । इन्द्र: । शिव: । सखा । अश्वऽवत् । गोऽमत् । यवऽमत् । उरुधाराऽइव । दोहते ॥७.३॥

अथर्ववेद » काण्ड:20» सूक्त:7» पर्यायः:0» मन्त्र:3


0 बार पढ़ा गया

पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

सेनापति के लक्षणों का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (सः) वह (शिवः) सुखदायक (सखा) मित्र (इन्द्रः) इन्द्रः [बड़े ऐश्वर्यवाला सेनापति] (उरुधारा इव) बहुत दूधवाली [गौ] के समान (नः) हमारे लिये (अश्ववत्) उत्तम घोड़ोंवाला, (गोमत्) उत्तम गौओंवाला और (यवमत्) उत्तम अन्नवाला [धन] (दोहते) दुहे [पूर्ण करे] ॥३॥
भावार्थभाषाः - जो शूर सेनापति अनेक अधर्मी दुष्टों को नाश करे, वही प्रजा को धनवान् करता है ॥२, ३॥
टिप्पणी: ३−(सः) पूर्वोक्तः (नः) अस्मभ्यम् (इन्द्रः) परमैश्वर्यवान् सेनापतिः (शिवः) सुखप्रदः (सखा) मित्रभूतः (अश्ववत्) उत्तमाश्वयुक्तम् (गोमत्) उत्तमगोभिरुपेतम् (यवमत्) उत्तमान्नयुक्तं धनम् (उरुधारा) प्रभूतक्षीरधारायुक्ता गाः (इव) यथा (दोहते) लेटि, अडागमः। पूरयेत् ॥