वांछित मन्त्र चुनें

उप॑ब्दे॒ पुन॑र्वो यन्तु या॒तवः॒ पुन॑र्हे॒तिः कि॑मीदिनीः। यस्य॒ स्थ तम॑त्त॒ यो वः॒ प्राहै॒त्तम॑त्त॒ स्वा मां॒सान्य॑त्त ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

उपब्दे । पुन: । व: । यन्तु । यातव: । पुन: । हेति: । किमीदिनी: । यस्य । स्थ । तम् । अत्त । य: । व: । प्रऽअहैत् । तम् । अत्त । स्वा । मांसानि । अत्त ॥२४.६॥

अथर्ववेद » काण्ड:2» सूक्त:24» पर्यायः:0» मन्त्र:6


0 बार पढ़ा गया

पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

म० १–४ कुसंस्कारों के और ५–८ कुवासनाओं के नाश का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (उपब्दे) अरी चिंघारनेवाली ! और (किमीदिनीः=०–न्यः) अरी तुम लुतरियों ! [कुवासनाओं !] (वः) तुम्हारी (यातवः) पीड़ाएँ और (हेतिः) चोट (पुनः-पुनः) लौट-लौट कर (यन्तु) चली जावें..... मन्त्र ५ ॥६॥
भावार्थभाषाः - कुवासनाओं और कुचिन्ताओं से मनुष्य कठोरवादी हो जाता है ॥६॥
टिप्पणी: ६–उपब्दे। सर्वधातुभ्य इन्। उ० ४।११८। इति उपपूर्वात् पद गतौ, वा वद वाचि–इन्। यद्वा, कृत्यल्युटो बहुलम्। पा० ३।३।१३३। इति बहुलवचनात्। उपसर्गे घोः किः। पा० ३।३।९२। इति अवखण्डने–कि। पृषोदरादित्वाद् रूपसिद्धिः। उपब्दिः, वाङ्नाम–निघ० १।११। उपेत्य द्यति खण्डयतीति। हे क्रूरशब्दकारिणि ॥