170 बार पढ़ा गया
य॒माय॒मधु॑मत्तमं जु॒होता॒ प्र च॑ तिष्ठत। इ॒दं नम॒ ऋषि॑भ्यः पूर्व॒जेभ्यः॒पूर्वे॑भ्यः पथि॒कृद्भ्यः॑ ॥
पद पाठ
यमाय । मधुमत्ऽतमम् । जुहोत । प्र । च । तिष्ठत । इदम् । नम: । ऋषिऽभ्य: । पूर्वऽजेभ्य: । पूर्वेभ्य: । पथिकृत्ऽभ्य: ॥२.२॥
अथर्ववेद » काण्ड:18» सूक्त:2» पर्यायः:0» मन्त्र:2
पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी
ईश्वर की भक्ति का उपदेश।
पदार्थान्वयभाषाः - (यमाय) यम [सर्वनियन्ता परमात्मा] के लिये (मधुमत्तमम्) अत्यन्त विज्ञानयुक्त कर्म (जुहोत) तुम दान करो, (च) और (प्र तिष्ठत) प्रतिष्ठा पावो (इदम्) यह (नमः)नमस्कार (पूर्वेभ्यः) पहिले [पूर्ण विद्वान्], (पथिकृद्भ्यः) मार्ग बनानेवाले (पूर्वजेभ्यः) पूर्वज (ऋषिभ्यः) ऋषियों [महाज्ञानियों] को है ॥२॥
भावार्थभाषाः - मनुष्य विज्ञानपूर्वकउस जगदीश्वर को आत्मसमर्पण करके संसार में प्रतिष्ठा पावें और जो महर्षिवेदानुकूल ग्रन्थरचना और शिक्षा करें, उससे सुधार करके उनका उद्देश्य पूरा करें॥२॥
टिप्पणी: २−(यमाय) सर्वनियामकाय परमात्मने (मधुमत्तमम्) मन ज्ञाने-उ, नस्य धः, तमप्।अतिशयेन विज्ञानयुक्तं कर्म (जुहोत) जुहुत। समर्पयत (च) (प्र तिष्ठत) प्रतिष्ठांप्राप्नुत (इदम्) (नमः) सत्कारः (ऋषिभ्यः) वेदार्थदर्शकेभ्यः (पूर्वजेभ्यः)प्रथमोत्पन्नेभ्यः (पूर्वेभ्यः) प्रथमेभ्यः। पूर्णविद्वद्भ्यः (पथिकृद्भ्यः)सन्मार्गकर्तृभ्यः ॥
