वांछित मन्त्र चुनें
148 बार पढ़ा गया

तस्य॒व्रात्य॑स्य। योऽस्य॑ पञ्च॒मः प्रा॒णो योनि॒र्नाम॒ ता इ॒मा आपः॑ ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

तस्य । व्रात्यस्य । य: । अस्य । पञ्चम: । प्राण: । योनि: । नाम । ता: । इमा: । आप: ॥१५.७॥

अथर्ववेद » काण्ड:15» सूक्त:15» पर्यायः:0» मन्त्र:7


पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

अतिथि के सामर्थ्य का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (तस्य) उस (व्रात्यस्य) व्रात्य [सत्यव्रतधारी अतिथि] का−(यः) जो (अस्य) इस [व्रात्य] का (पञ्चमः) पाँचवाँ (प्राणः) प्राण [श्वास] (योनिः) योनि [कारण] (नाम) नाम है, (ताः) सो (इमाः आपः) ये जल हैं [अर्थात् वह सिखाता है कि जल क्या है और भूमण्डल, मेघमण्डल, सूर्यमण्डल आदि लोकों से क्या सम्बन्ध रखता है] ॥७॥
भावार्थभाषाः - मन्त्र ९ पर देखो॥७॥
टिप्पणी: ७−(योनिः) यु मिश्रणामिश्रणयोः-नि। कारणम् (आपः) जलविद्या। अन्यत् पूर्ववत्स्पष्टं च ॥