वांछित मन्त्र चुनें
111 बार पढ़ा गया

सयन्म॑नु॒ष्या॒ननु॒ व्यच॑लद॒ग्निर्भू॒त्वानु॒व्यचलत्स्वाहाका॒रम॑न्ना॒दंकृ॒त्वा ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

स: । यत् । मनुष्यान् । अनु । विऽअचलत् । अग्नि: । भूत्वा । अनुऽव्यचलत् । स्वाहाऽकारम् । अन्नऽअदम् । कृत्वा । ॥१४.१५॥

अथर्ववेद » काण्ड:15» सूक्त:14» पर्यायः:0» मन्त्र:15


पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

अतिथिके उपकार का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (सः) वह [व्रात्यअतिथि] (यत्) जब (मनुष्यान् अनु) मनुष्यों [मननशील पुरुषों] की ओर (व्यचलत्)विचरा, वह (अग्निः) अग्नि [समान तेजस्वी] (भूत्वा) होकर और (स्वाहाकारम्)वेदविद्या प्रचार को (अन्नादम्) जीवनरक्षक (कृत्वा) करके (अनुव्यचलत्) लगातारचला गया ॥१५॥
भावार्थभाषाः - मन्त्र १, २ के समान॥१५, १६॥
टिप्पणी: १५, १६−(मनुष्यान्)मननशीलान् पुरुषान् (अग्निः) अग्निवत्तेजस्वी (स्वाहाकारम्) स्वाहा वाङ्नाम-निघ०१।११। वेदविद्याप्रचारम् (स्वाहाकारेण) वेदविद्याप्रचारेण। अन्यत् पूर्ववत्-म०१, २ ॥