वांछित मन्त्र चुनें
देवता: भूमिः ऋषि: अथर्वा छन्द: अनुष्टुप् स्वर: भूमि सूक्त

श॑न्ति॒वा सु॑र॒भिः स्यो॒ना की॒लालो॑ध्नी॒ पय॑स्वती। भूमि॒रधि॑ ब्रवीतु मे पृथि॒वी पय॑सा स॒ह ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

शन्तिऽवा । सुरभि: । स्योना । कीलालऽऊध्नी । पयस्वती । भूमि: । अधि । ब्रवीतु । मे । पृथिवी । पयसा । सह ॥१.५९॥

अथर्ववेद » काण्ड:12» सूक्त:1» पर्यायः:0» मन्त्र:59


0 बार पढ़ा गया

पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

राज्य की रक्षा का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (शन्तिवा) शान्तिवाली, (सुरभिः) ऐश्वर्यवाली, (स्योना) सुखदा, (कीलालोघ्नी) अमृतमय स्तनवाली (पयस्वती) दुधैल, (भूमिः) सर्वाधार (पृथिवी) पृथिवी (पयसा सह) अन्न के साथ (मे) मेरे लिये (अधि ब्रवीतु) अधिकारपूर्वक बोले ॥५९॥
भावार्थभाषाः - उद्योगी पुरुष परस्पर उपदेश करके पृथिवी से अनेक सुख प्राप्त करते और कराते हैं ॥५९॥
टिप्पणी: ५९−(शन्तिवा) अ० ३।३०।२। शान्तियुक्ता (सुरभिः) म० २३। ऐश्वर्यवती (स्योना) सुखप्रदा (कीलालोघ्नी) उधसोऽनङ्। पा० ५।४।१३१। कीलाल+ऊधस्−अनङ्। बहुव्रीहेरूधसो ङीष्। पा० ४।१।२५। इति ङीष्। अमृतस्तनी (पयस्वती) दुग्धवती (भूमिः) सर्वधाराः (अधि) अधिकृत्य (ब्रवीतु) वदतु (मे) मह्यम् (पृथिवी) विस्तृता भूमिः (पयसा) अन्नेन−निघ० २।७। (सह) ॥