वांछित मन्त्र चुनें

शि॑तिप॒दी सं प॑तत्व॒मित्रा॑नाम॒मूः सिचः॑। मुह्य॑न्त्व॒द्यामूः सेना॑ अ॒मित्रा॑णां न्यर्बुदे ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

शितिऽपदी । सम् । पततु । अमित्राणाम् । अमू: । सिच: । मुह्यन्तु । अद्य । अमू: । सेना: । अमित्राणाम् । निऽअर्बुदे ॥१२.२०॥

अथर्ववेद » काण्ड:11» सूक्त:10» पर्यायः:0» मन्त्र:20


0 बार पढ़ा गया

पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

राजा और प्रजा के कर्तव्य का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (शितिपदी) उजाले और अन्धकार में गतिवाली [सेना] (अमित्राणाम्) वैरियों की (अमूः) उन (सिचः) सींचनेवाली [सहायक सेनाओं] पर (सं पततु) टूट पड़े। (न्यर्बुदे) हे न्यर्बुदि ! [नित्य पुरुषार्थी राजन्] (अद्य) आज (अमित्राणाम्) वैरियों की (अमूः) वे (सेनाः) सेनाएँ (मुह्यन्तु) अचेत हो जावें ॥२०॥
भावार्थभाषाः - चतुर सेनापति शत्रुओं की सहायक सेनाओं को तुरन्त रोककर व्याकुल कर देवे ॥२०॥
टिप्पणी: २०−(शितिपदी) म० ६। प्रकाशान्धकारमध्यगतिशीला सेना (सं पततु) झटिति प्राप्नोतु (अमित्राणाम्) शत्रूणाम् (अमूः) दृश्यमानाः (सिचः) अ० ११।९।१८। सेचनशीलाः। वर्धयित्रीः सेनाः (मुह्यन्तु) मूढा भवन्तु (अद्य) अस्मिन् दिने (अमूः) (सेनाः) (अमित्राणाम्) (न्यर्बुदे) अ० ११।९।४। हे नित्यपुरुषार्थिन् राजन् ॥