यत्ते॒ यकृ॒द्ये मत॑स्ने॒ यदा॒न्त्रं याश्च॑ ते॒ गुदाः॑। आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑ ॥
पद पाठ
यत् । ते । यकृत् । ये इति । मतस्ने इति । यत् । आन्त्रम् । या: । च । ते । गुदा:। अमिक्षाम् । दुह्रताम् । दात्रे । क्षीरम् । सर्पि:। अथो इति । मधु ॥९.१६॥
अथर्ववेद » काण्ड:10» सूक्त:9» पर्यायः:0» मन्त्र:16
0 बार पढ़ा गया
पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी
वेदवाणी की महिमा का उपदेश।
पदार्थान्वयभाषाः - (यत्) जो (ते) तेरा (यकृत्) कलेजा, (ये) जो (मतस्ने) दो मतस्ने [गुर्दे], (यत्) जो (आन्त्रम्) आँत (च) और (याः) जो (ते) तेरी (गुदाः) गुदा [मलत्याग नाड़ियाँ] हैं, वे सब (आमिक्षाम्) आमिक्षा .....म० १३ ॥१६॥
भावार्थभाषाः - मन्त्र १३ के समान है ॥१६॥
टिप्पणी: १६−(यकृत्) अ० ९।७।११। कालखण्डम् (मतस्ने) अ० २।३३।३। ग्रीवाधस्ताद्भागस्थितहृदयोभयपार्श्वस्थे अस्थिनी (आन्त्रम्) अ० २।३३।४। उदरनाडीविशेषः (गुदाः) अ० २।३३।४। मलत्यागनाड्यः। अन्यत् स्पष्टम् ॥
