वांछित मन्त्र चुनें
182 बार पढ़ा गया

अ॒न्तरि॑क्षं॒ दिवं॒ भूमि॑मादि॒त्यान्म॒रुतो॒ दिशः॑। लो॒कान्त्स सर्वा॑नाप्नोति॒ यो ददा॑ति श॒तौद॑नाम् ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

अन्तरिक्षम् । दिवम् । भूमिम् । आदित्यान् । मरुत: । दिश: । लोकान् । स: । सर्वान् । आप्नोति । य: । ददाति । शतऽओदनाम् ॥९.१०॥

अथर्ववेद » काण्ड:10» सूक्त:9» पर्यायः:0» मन्त्र:10


पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

वेदवाणी की महिमा का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (सः) वह [मनुष्य] (अन्तरिक्षम्) अन्तरिक्ष, (दिवम्) सूर्यलोक, (भूमिम्) भूमि, (आदित्यान्) अखण्ड ब्रह्मचारियों, (मरुतः) शूरों, (दिशः) आदेष्टाओं [शासकों], [अर्थात्] (सर्वान्) सब (लोकान्) दर्शनीय जनों को (आप्नोति) पाता है, (यः) जो (शतौदनाम्) सैकड़ों प्रकार सींचनेवाली [वेदवाणी] का (ददाति) दान करता है ॥१०॥
भावार्थभाषाः - सर्वहितकारिणी वेदविद्या के प्रचार से मनुष्य ज्ञान और यान विमान आदि द्वारा नीचे, ऊपर और मध्य लोक में गति करके उत्तम-उत्तम पुरुषों के सङ्ग से अति आनन्द पाता है ॥१०॥
टिप्पणी: १०−(अन्तरिक्षम्) (दिवम्) सूर्यलोकम् (भूमिम्) (आदित्यान्) म० ८। अखण्डव्रतान् ब्रह्मचारिणः (मरुतः) म० ८। शूरान्। देवान् (दिशः) दिश दाने आज्ञापने च-क्विप्। आदेष्टॄन्। शासकान् (लोकान्) जनान् (सर्वान्) (आप्नोति) प्राप्नोति। अन्यत् पूर्ववत्−म० ५ ॥