वांछित मन्त्र चुनें
154 बार पढ़ा गया

अरि॑ष्टो॒ऽहमरि॑ष्टगु॒रायु॑ष्मा॒न्त्सर्व॑पूरुषः। तं मायं व॑र॒णो म॒णिः परि॑ पातु दि॒शोदि॑शः ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

अरिष्ट: । अहम् । अरिष्टऽगु: । आयुष्मान् । सर्वऽपुरुष: । तम् । मा । अयम् । वरण: । मणि: । परि । पातु । दिश:ऽदिश: ॥३.१०॥

अथर्ववेद » काण्ड:10» सूक्त:3» पर्यायः:0» मन्त्र:10


पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

सब सम्पत्तियों के पाने का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (अहम्) मैं (अरिष्टः) न हारा हुआ, (अरिष्टगुः) न हारी हुई विद्यावाला, (आयुष्मान्) उत्तम जीवनवाला और (सर्वपुरुषः) सब पुरुषोंवाला हूँ। (तम्) उस (मा) मुझको (अयम्) यह (मणिः) प्रशंसनीय (वरणः) वरण [स्वीकार करने योग्य वैदिक बोध वा वरना औषध] (दिशोदिशः) दिशा-दिशा से (परि पातु) सब प्रकार बचावे ॥१०॥
भावार्थभाषाः - दृढ़स्वभाव विद्वान् मनुष्य शरीर से बलवान् होकर परमेश्वर में विश्वास करके परस्पर रक्षा करें ॥१०॥
टिप्पणी: १०−(अरिष्टः) अहिंसितः (अहम्) (अरिष्टगुः) गौर्वाङ्नाम-निघ० १।११। गोस्त्रियोरुपसर्जनस्य। पा० १।२।४८। गोर्ह्रस्वः। अहिंसितविद्यः (आयुष्मान्) उत्तमजीवनोपेतः (सर्वपुरुषः) सर्वपुरुषयुक्तः (तम्) तादृशम् (मा) माम् (दिशोदिशः) सर्वस्या दिशायाः सकाशात्। अन्यत् पूर्ववत् ॥