वांछित मन्त्र चुनें
देवता: वशा ऋषि: कश्यपः छन्द: अनुष्टुप् स्वर: वशागौ सूक्त
125 बार पढ़ा गया

व॒शा द्यौर्व॒शा पृ॑थि॒वी व॒शा विष्णुः॑ प्र॒जाप॑तिः। व॒शाया॑ दु॒ग्धम॑पिबन्त्सा॒ध्या वस॑वश्च ये ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

वशा । द्यौ: । वशा । पृथिवी । वशा । विष्णु: । प्रजाऽपति: । वशाया: । दुग्धम् । अपिबन् । साध्या: । वसव: । च । ये ॥१०.३०॥

अथर्ववेद » काण्ड:10» सूक्त:10» पर्यायः:0» मन्त्र:30


पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

ईश्वर शक्ति की महिमा का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (वशा) वशा [कामनायोग्य परमेश्वरशक्ति] (द्यौः) आकाश में, (वशा) वशा (पृथिवी) पृथिवी में, (वशा) वशा (प्रजापतिः) प्रजापालक (विष्णुः) व्यापक सूर्य में है। (वशायाः) वशा [कामनायोग्य परमेश्वरशक्ति] की (दुग्धम्) पूर्णता को (अपिबन्) उन्होंने पान किया है, (ये) जो (साध्याः) परोपकार साधनेवाले [साधु] (च) और (वसवः) श्रेष्ठ स्वभाववाले हैं ॥३०॥
भावार्थभाषाः - सर्वव्यापिनी परमेश्वरशक्ति के सुख दान का अनुभव करके परोपकारी ऋषि महात्मा लोग आनन्द पाते हैं ॥३०॥
टिप्पणी: ३०−(वशा) म० २। कमनीया परमेश्वरशक्तिः (द्यौः) सुपां सुलुक्०। पा० ७।१।३९। विभक्तेः सुः। दिवि। आकाशे (पृथिवी) पृथिव्याम् (विष्णुः) विष्णौ व्यापके सूर्ये। शिपिविष्टो विष्णुरिति विष्णोर्देवनामनी भवतः निरु० ५।७। (प्रजापतिः) प्रजापालके (वशायाः) परमेश्वरशक्तेः (दुग्धम्) पूर्णत्वम् (अपिबन्) ते पीतवन्तः (साध्याः) अ० ७।५।१। परोपकारसाधकाः साधवः (वसवः) श्रेष्ठस्वभावयुक्ताः (च) (ये) ॥