वांछित मन्त्र चुनें
देवता: वशा ऋषि: कश्यपः छन्द: अनुष्टुप् स्वर: वशागौ सूक्त
151 बार पढ़ा गया

आ॒स्नस्ते॒ गाथा॑ अभवन्नु॒ष्णिहा॑भ्यो॒ बलं॑ वशे। पा॑ज॒स्याज्जज्ञे य॒ज्ञ स्तने॑भ्यो र॒श्मय॒स्तव॑ ॥

मन्त्र उच्चारण
पद पाठ

आस्न: । ते । गाथा: । अभवन् । उष्णिहाभ्य: । बलम् । वशे । पाजस्यात् । जज्ञे । यज्ञ: ।स्तनेभ्य: । रश्मय: । तव ॥१०.२०॥

अथर्ववेद » काण्ड:10» सूक्त:10» पर्यायः:0» मन्त्र:20


पण्डित क्षेमकरणदास त्रिवेदी

ईश्वर शक्ति की महिमा का उपदेश।

पदार्थान्वयभाषाः - (वशे) हे वशा ! [कामनायोग्य परमेश्वरशक्ति] (ते) तेरे (आस्नः) मुख से (गाथाः) गाथाएँ [गाने योग्य वेदवाणियाँ] (अभवन्) हुई हैं और (उष्णिहाभ्यः) उष्णियों [गले की हड्डियों] से (बलम्) बल [हुआ है]। (तव) तेरे (पाजस्यात्) उदर से (यज्ञः) यज्ञ [श्रेष्ठ व्यवहार] (जज्ञे) उत्पन्न हुआ था, (स्तनेभ्यः) स्तनों [दूध के आधारों] से (रश्मयः) किरणें ॥२०॥
भावार्थभाषाः - परमेश्वर की शक्ति से ही वेदविद्याएँ, बल, यज्ञ और प्रकाश उत्पन्न हुए हैं ॥२०॥
टिप्पणी: २०−(आस्नः) मुखात् (ते) तव (गाथाः) उषिकुषिगार्तिभ्यस्थन्। उ० २।४। गै गाने-थन्। गाथा वाङ्नाम-निघ० १।११। गानयोग्या वेदवाण्यः अभवन् (उष्णिहाभ्यः) अ० २।३३।२। ग्रीवानाडीभ्यः (बलम्) सामर्थ्यम् (पाजस्यात्) अ० ४।१४।८। उदरात्। अन्यत् सुगमम् ॥