Go To Mantra
Viewed 397 times

ते नो॑ ना॒वमु॑रुष्यत॒ दिवा॒ नक्तं॑ सुदानवः । अरि॑ष्यन्तो॒ नि पा॒युभि॑: सचेमहि ॥

English Transliteration

te no nāvam uruṣyata divā naktaṁ sudānavaḥ | ariṣyanto ni pāyubhiḥ sacemahi ||

Pad Path

ते । नः॒ । ना॒वम् । उ॒रु॒ष्य॒त॒ । दिवा॑ । नक्त॑म् । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ । अरि॑ष्यन्तः । नि । पा॒युऽभिः॑ । स॒चे॒म॒हि॒ ॥ ८.२५.११

Rigveda » Mandal:8» Sukta:25» Mantra:11 | Ashtak:6» Adhyay:2» Varga:23» Mantra:1 | Mandal:8» Anuvak:4» Mantra:11


SHIV SHANKAR SHARMA

पुनः उसी अर्थ को दिखलाते हैं।

Word-Meaning: - (सुदानवः) हे अपनी रक्षा से सुन्दर दान देनेवाले सेनानायको ! (ते) वे आप सब (नः+नावम्) हमारे व्यापारी जहाजों को (दिवा) दिन में (नक्तम्) रात्रि में (उरुष्यत) पालिये और (पायुभिः) आप रक्षकों के साथ हम सब (अरिष्यन्तः) हिंसित न होकर अर्थात् अच्छे प्रकार पालित होकर (निसचेमहि) अपने-२ काम में सदा लगे हुए रहें ॥११॥
Connotation: - जो राज्य की रक्षा में नियुक्त हों, वे सचिन्त होकर सब पदार्थों के ऊपर ध्यान रक्खें, जिससे प्रजाएँ सुखी रहें ॥११॥

HARISHARAN SIDDHANTALANKAR

शरीररूप नाव का रक्षण

Word-Meaning: - [१] हे (मरुतो) = प्राणो ! (सुदानवः) = सम्यक् वासनाओं को खण्डित करनेवाले (ते) = वे आप (नः) = हमारी (नावम्) = नौका को, इस जीवन-यात्रा की पूर्णता की साधनभूत शरीररूप नाव को (दिवा नक्तम्) = दिन-रात (उरुष्यत) = रक्षित करो। [२] हम (अरिष्यन्तः) = अहिंसित होते हुए (पायुभिः) = रक्षक प्राणों से (निसचेमहि) = नितरां समवेत हों।
Connotation: - भावार्थ-प्राण ही सुदानु हैं, सम्यक् वासनारूप शत्रुओं का खण्डन करनेवाले हैं। ये हमारी शरीररूप नाव का रक्षण करें। हम इन रक्षक प्राणों के साथ सदा समवेत हों।

SHIV SHANKAR SHARMA

पुनस्तमेवार्थं दर्शयति।

Word-Meaning: - हे सुदानवः=शोभनदातारः सेनानायकाः ! ते=यूयम्। नोऽस्माकम्। नावम्। दिवा नक्तम्। उरुष्यत=पालयत। पायुभिः=रक्षकैर्युष्माभिः सह। अरिष्यन्तः=अहिंसिता वयम्। निसचेमहि=नितरां समवेता भवेम ॥११॥

DR. TULSI RAM

Word-Meaning: - May they all, nobly generous and giving, protect our ships day and night, and may we all, unhurt and unviolated, ally and cooperate with our protectors.