Go To Mantra
Viewed 83 times

आ रो॑हत॒जनि॑त्रीं जातवेदसः पितृ॒याणैः॒ सं व॒ आ रो॑हयामि। अवा॑ड्ढ॒व्येषि॒तो ह॑व्यवा॒हई॑जा॒नं यु॒क्ताः सु॒कृतां॑ धत्त लो॒के ॥

Mantra Audio
Pad Path

आ । रोहत । जनित्रीम् । जातऽवेदस: । पितृऽयानै: । सम् । व: । आ । रोहयामि । अवाट् । हव्या । इषित: । हव्यऽवाह: । ईजानम् । युक्ता: । सुऽकृताम् । धत्त ।लोके ॥४.१॥

Atharvaveda » Kand:18» Sukta:4» Paryayah:0» Mantra:1


PANDIT KSHEMKARANDAS TRIVEDI

सत्य मार्ग पर चलने का उपदेश।

Word-Meaning: - (जातवेदसः) बड़ेज्ञानवाले तुम (जनित्रीम्) जगत् की जननी [परमात्मा] को (आ) व्याप कर (रोहत)प्रकट होओ, (पितृयाणैः) पितरों [पालक महात्माओं] के मार्गों से (सम्) मिलकर (वः)तुम्हें (आ रोहयामि) मैं [विद्वान्] ऊँचा करता हूँ। (इषितः) प्रिय (हव्यवाहः)देने-लेने योग्य पदार्थों के पहुँचानेवाले परमेश्वर ने (हव्या) देने-लेने योग्यपदार्थ (अवाट्) पहुँचाए हैं, (ईजानम्) यज्ञ कर चुकनेवाले पुरुष को (युक्ताः)मिले हुए तुम (सुकृताम्) सुकर्मियों के (लोके) समाज में (धत्त) रक्खो ॥१॥
Connotation: - विद्वान् मनुष्य उपदेशकरें कि सब मनुष्य परमात्मा का आश्रय लेकर अपना कर्तव्य करते हुए उच्च पदप्राप्त करें और जो पुरुष अधिक पुरुषार्थी और परोपकारी होवे, सब मिलकरधर्मात्माओं में उसकी प्रतिष्ठा करें ॥१॥
Footnote: १−(आ) व्याप्य (रोहत) प्रादुर्भवत (जनित्रीम्) अ० २।१।३। जन जनने-णिचि तृच्, ङीप्। जनयित्रीम्। जगतो जननींपरमात्मानम् (जातवेदसः) प्रसिद्धज्ञानवन्तो यूयम् (पितृयाणैः) पितॄणां मार्गैः (सम्) संगत्य (वः) युष्मान् (आ होहयामि) अधिष्ठापयामि (अवाट्) अ० १८।३।४२। वहेर्लुङि रूपम्। अवाक्षीत्। प्रापितवान् (हव्या) दातव्यग्राह्यवस्तूनि (इषितः) इषुइच्छायाम्-क्त। तीषसहलुभरुषरिषः। पा० ७।२।४८। इडागमः। इष्टः। प्रियः (हव्यवाहः)हव्य+वह प्रापणे-अण्। दातव्यग्राह्यपदार्थानां प्रापकः परमेश्वरः (ईजानम्)यजेर्लिटः कानच्। इष्टवन्तम्। समाप्तयज्ञं पुरुषम् (युक्ताः) संयुक्ता यूयम् (सुकृताम्)सुकर्मणाम् (धत्त) स्थापयत (लोके) समाजे ॥